Organizacija šumarstva u BiH

Za adekvatno sagledavanje organizacije šumarstva u BiH potrebno je poznavati osnovne karakteristike državnopravnog uređenja, stanje pravnog sistema i organizaciju državne vlasti. Dejtonskim mirovnim sporazumom iz 1995. godine uspostavljeno je unutrašnje uređenje BiH, prema kojem se država sastoji od dva entiteta, Federacije BiH [10 kantona] i Republike Srpske te od 2000. godine Brčko distrikta BiH.

Komplikovana, asimetrična i višestepena struktura državne vlasti odražava se na sve aspekte života, funkcionisanje i organizaciju raznih sektora, pa tako i na sektor šumarstva. Na nivou BiH nema ministarstva nadležnog za šumarstvo, niti Zakona o šumama. Na državnom nivou prema vanjskim institucijama šumarstvo zastupa Ministarstvo vanjske trgovine i ekonomskih odnosa BiH. [1] Bitno je napomenuti da su državne šume u vlasništvu entiteta (FBiH i RS) te Distrikta Brčko i oni svako na svom području administrativno upravljaju šumama preko ministarstava nadležnih za šumarstvo. 

Zakonom o šumama FBiH iz 2002. godine poslove upravljanja i gospodarenja šumama federalno ministarstvo prenosi se na kantonalna ministarstva nadležna za poslove šumarstva. U okviru Federalnog ministarstva poljoprivrede, vodoprivrede i šumarstva, formirana je Federalna uprava za šumarstvo koja ima funkciju planiranja razvoja šumarstva, a u sastavu kantonalnih ministarstava formirane su kantonalne uprave za šumarstvo koje imaju funkciju planiranja i administrativnog nadzora nad gospodarenjem državnim i privatnim šumama. Iz brojnih istraživanja zaključeno je da ovakva organizacija donosi mnoge nejasnoće po pitanju nadležnosti između Federalnog i kantonalnih nivoa.

Shema 1. Organizacija šumarstva u FBiH

U entitetu RS organizacija šumarstva je mnogo jednostavnija i upotpunosti centralizovana. [Shema 2. Organizacija šumarstva u RS]

Shema 2. Organizacija šumarstva u RS

Gospodarenje šumama u oba entiteta preneseno je na javna preduzeća koja su formirale zakonodavne vlasti odnosno parlamenti/skupštine. U FBiH skupštine svih deset kantona formirale su po jedno šumskogospodarsko društvo na području kantona, koje je za svoj rad odgovorno kantonalnom ministarstvu. U Republici Srpskoj formirano je jedno preduzeće koje gospodari svim državnim šumama i u svom sastavu ima 23 šumska gazdinstva i preduzeće je za svoj rad odgovorno Ministarstvu poljoprivrede, vodoprivrede i šumarstva RS.

(Muamer Čehić, MA šumarstva)

Pratite aktivnosti i na našoj facebook stranici [click].

Izvor:

[1] http://www.usitfbih.ba/sumarstvo_bih.html

Definicija pojma šumarstvo

Šumarstvo je nauka i umijeće (vještina) formiranja (uzgajanja), upravljanja, korištenja, očuvanja i popravljanja stanja šuma. Nauka o šumi objedinjuje dijelove bioloških, ekoloških, fizičkih, društvenih, tehničkih, političkih i menadžerskih nauka. 

Kultura smrče (Picea abies Karst.) Borova Ravan, Gornji Vakuf - Uskoplje; photo: Muamer Čehić

Moderno šumarstvo obuhvata širok spektar djelovanja, u novije vrijeme poznato je pod pojmom multifunkcionalno šumarstvo (multifunkcionalno upravljanje šumama), koje uključujuje proizvodnju trupaca za tehničku obradu, ogrijevno drvo, šuma kao stanište divljih životinja, korištenje nedrvnih proizvoda (gljiva, borovnica, ljekovitog i aromatičnog bilja), upravljanje vodama, rekreaciju, izgled pejzaža i zaštita zajednice, zapošljavanje, estetiku krajolika, upravljanja biološkom raznolikošću, turizam, prevencija erozija i lavina, te očuvanja šuma kao 'skladišta' za atmosferski ugljen dioksid (CO2) i sl.

Pojas montane bukve na Vranici (Hrdženovac); photo: Muamer Čehić

Šumski ekosistemi se često smatraju najvažnijom komponentom biosfere.

Šumarstvo je značajan ekonomski segment u različitim industrijskim zemljama. Na primjer, u Njemačkoj gdje šume pokrivaju gotovo trećinu površine zemlje, drvo je najvažniji obnovljivi izvor, a u sektoru šumarstva radi više od milion ljudi, dok se godišnji promet mjeri u milijardama. U BiH šume prekrivaju više od 60% površine naše zemlje. U sektoru šumarstva FBiH u 2015. godini ukupno je bilo zaposleno 4.627 radnika. Od ukupnog broja, 2.573 ili 55,6% zaposlenih su šumarske struke. [1] Približan odnos je i u Republici Srpskoj. 

Hrdženovac 1650 metara nadmorske visine; photo: Muamer Čehić

Danas postoje brojni istraživači koji nastoje unaprijediti poslove u okviru upravljanja šumskim ekosistemima kao npr. što je razvoj boljih metoda za sadnju, zaštitu, obarnje, izvlačenje, obradu odnosno razvoj savremenije mehanizacije.

(Muamer Čehić, MA šumarstva)

Pratite aktivnosti i na našoj facebook stranici [click].

Izvor:

[1] FMPViŠ, "Informacija o gospodarenju šumama u Federaciji BiH u 2015. godini i planovima gospodarenja šumama za 2016. godinu" 2016. godine